پیش‌بینی جهش 4800 گیگاواتی انرژی‌های تجدیدپذیر تا 5 سال آینده

به گزارش رصد انرژی ، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) در تازه‌ترین گزارش سالانه خود تحت عنوان «انرژی‌های تجدیدپذیر ۲۰۲۶» اعلام کرد که اختلالات کم‌سابقه در بازارهای جهانی انرژی و ناامنی مسیرهای ترانزیت – به‌ویژه تشدید بحران در تنگه هرمز – باعث شده امنیت انرژی به محرک اصلی سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک تبدیل شود. بر اساس برآوردهای این نهاد، ظرفیت جهانی برق تجدیدپذیر در بازه زمانی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ با جهشی معادل ۴ هزار و ۸۰۰ گیگاوات همراه خواهد شد که حدود ۶۰ درصد بیشتر از دوره شش‌ساله گذشته است.

تغییر توازن جغرافیایی؛ خیزش اقتصادهای درحال‌توسعه

نکته راهبردی در گزارش امسال، تغییر جغرافیای توسعه تجدیدپذیرهاست. برای نخستین بار پیش‌بینی می‌شود نرخ افزایش ظرفیت برق تجدیدپذیر در اقتصادهای نوظهور و درحال‌توسعه (بدون احتساب چین)، با کل اقتصادهای پیشرفته برابری کند. مناطقی چون هند، جنوب‌شرقی آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA) و آفریقای زیرصحرا در مسیر یک جهش تاریخی قرار دارند و حجم ظرفیت جدید منصوبه در آن‌ها طی پنج سال آینده تقریباً ۳ برابر دوره گذشته خواهد شد.

چین اگرچه همچنان بزرگ‌ترین توسعه‌دهنده در این بخش باقی می‌ماند، اما به دلیل اصلاح سیاست‌های یارانه‌ای و بازار داخلی، سهم آن از ۶۰ درصد در سال ۲۰۲۵ به میانگین ۵۳ درصد تعدیل خواهد شد. در مقابل، هند به عنوان دومین کانون رشد معرفی شده و ظرفیت تجدیدپذیر آن تا سال ۲۰۳۱ بیش از دو برابر خواهد شد. همچنین سهم دهلی‌نو از تولید ماژول‌های فتوولتائیک جهان تا ۱۷ درصد جهش خواهد یافت که تمرکززدایی از بازار تجهیزات خورشیدی را به دنبال دارد.

فاتیح بیرول: امنیت انرژی جایگزین شعارهای زیست‌محیطی شده است

فاتیح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، درباره این تحولات تأکید کرد: «پیش‌تر دغدغه‌های آب‌وهوایی پیشران اصلی بود، اما امروز کاهش وابستگی به سوخت‌های وارداتی و تضمین امنیت انرژی است که تصمیم‌سازان جهان را به سمت منابع داخلی و پاک سوق می‌دهد. امروز یک‌سوم برق جهان از انرژی‌های تجدیدپذیر تأمین می‌شود و ظرف ۵ سال آینده این رقم به نزدیک ۵۰ درصد کل تولید برق خواهد رسید.»

سهم ۷۵ درصدی خورشید و انقلاب پنل‌های پشت‌بامی

بر اساس داده‌های IEA، سامانه‌های خورشیدی (فتوولتائیک) به تنهایی بیش از سه‌چهارم (۷۵٪) رشد ظرفیت جدید تا سال ۲۰۳۱ را تشکیل می‌دهند و پس از آن توربین‌های بادی در خشکی قرار دارند.

نکته قابل‌توجه در الگوی رشد جدید، ورود فعال خانوارها و صنایع کوچک است. به دلیل افزایش قیمت سوخت و عدم قطعیت در قابلیت اطمینان شبکه‌ها، اقبال به نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس و پشت‌بامی جهش چشمگیری داشته؛ به طوری که تاکنون دسترسی و کیفیت خدمات برق حدود ۷۰ میلیون خانوار در سراسر جهان از این طریق ارتقا یافته است.

فشار به بخش حمل‌ونقل و بازنگری در سهم زیست‌سوخت‌ها

این گزارش پیش‌بینی می‌کند مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر در ناوگان حمل‌ونقل جهانی تا سال ۲۰۳۱ با رشد ۶۰ درصدی مواجه شده و ۶ درصد کل تقاضای این بخش را پوشش دهد. در این میان:

• خودروهای برقی (EV): حدود ۴۵ درصد از این افزایش مصرف برق تجدیدپذیر را جذب می‌کنند.
• زیست‌سوخت‌ها (Biofuels): به عنوان گزینه‌ای فوری برای کاهش واردات بنزین و گازوئیل، با سخت‌گیرانه‌تر شدن قوانین اختلاط سوخت در آسیای جنوب شرقی و آمریکای لاتین روبه‌رو شده‌اند؛ عاملی که پیش‌بینی تقاضای زیست‌سوخت‌ها را نسبت به گزارش سال گذشته ۴۰ درصد افزایش داده است.

گلوگاه توسعه: صف ۳۰۰۰ گیگاواتی در پشت درهای شبکه برق

آژانس بین‌المللی انرژی در بخش پایانی تحلیل خود نسبت به عقب‌ماندگی زیرساخت‌های شبکه هشدار داد. در حال حاضر ۳ هزار گیگاوات پروژه نیروگاهی و سامانه‌های ذخیره‌ساز آماده و پیشرفته در سراسر جهان معطل اتصال به شبکه برق هستند؛ رقمی که معادل ۴ برابر کل ظرفیت بادی و خورشیدی نصب‌شده در سال گذشته است.

کارشناسان این نهاد تأکید دارند که هم‌راستایی سرمایه‌گذاری در خطوط انتقال و توزیع با شتاب ساخت نیروگاه‌ها، توسعه سامانه‌های ذخیره‌سازی با باتری (BESS) و به‌کارگیری ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی برای مدیریت سمت تقاضا (Peak Shaving)، شروط اصلی بهره‌گیری کامل از این تحول بزرگ در امنیت انرژی جهان خواهد بود.

انتهای پیام/