امید بازار نفت به کاهش احتمال درگیری نظامی آمریکا و ایران

به گزارش رصد انرژی ، قیمت نفت خام برنت و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) در معاملات صبح امروز کاهش یافت. صبح امروز قیمت نفت برنت به حدود ۹۷ دلار و ۳۰ سنت و نفت WTI به حدود ۹۰ دلار و ۲۹ سنت در هر بشکه رسید.

این کاهش در شرایطی رخ داده است که بازار جهانی نفت طی هفته گذشته نیز با افت شدیدی مواجه شد؛ به‌گونه‌ای که قیمت نفت برنت حدود ۱۶ درصد کاهش یافت و شدیدترین افت هفتگی خود از سال ۲۰۲۰ را ثبت کرد.

کاهش احتمال درگیری نظامی آمریکا و ایران

یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر افت قیمت نفت، کاهش انتظارات بازار درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی آمریکا علیه ایران است.

اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، درباره کاهش احتمال حمله نظامی در صورت پیشرفت مذاکرات و دستیابی به توافق، انتظارات معامله‌گران را نسبت به آینده تحولات منطقه تغییر داده است.

بازار نفت به‌طور سنتی نسبت به تحولات امنیتی خاورمیانه واکنش شدیدی نشان می‌دهد؛ زیرا هرگونه درگیری گسترده در این منطقه می‌تواند تولید، انتقال و صادرات نفت کشورهای عمده تولیدکننده را با اختلال مواجه کند.

در چنین شرایطی، کاهش احتمال گسترش درگیری‌ها موجب کاهش بخشی از صرف ریسک ژئوپلیتیکی قیمت نفت شده است. به عبارت دیگر، معامله‌گران با کاهش احتمال اختلال در عرضه جهانی، تمایل کمتری به خرید نفت در قیمت‌های بالاتر دارند.

تأثیر تحولات سیاسی آمریکا بر بازار انرژی

نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نیز از دیگر عواملی است که بر انتظارات بازار درباره آینده تحولات منطقه تأثیر گذاشته است.

برخی تحلیلگران معتقدند تغییر موازنه سیاسی در کنگره آمریکا می‌تواند هزینه‌های سیاسی و اقتصادی ادامه درگیری‌های نظامی را افزایش دهد و زمینه را برای تقویت رویکرد دیپلماتیک فراهم کند.

این ارزیابی‌ها موجب شده است بخشی از معامله‌گران احتمال تشدید تنش‌های نظامی را کمتر از گذشته در نظر بگیرند و موقعیت‌های خرید خود را در بازار نفت کاهش دهند.

با این حال، تحولات سیاسی آمریکا به‌تنهایی تعیین‌کننده مسیر بازار نفت نیست و میزان پیشرفت مذاکرات و وضعیت امنیتی منطقه همچنان از اهمیت بیشتری برخوردار است.

بهبود صادرات نفت خاورمیانه و کاهش نگرانی از کمبود عرضه

بهبود نسبی جریان صادرات نفت از کشورهای منطقه خلیج فارس نیز یکی دیگر از عوامل فشار بر قیمت‌ها به شمار می‌رود.

بر اساس داده‌های شرکت ردیابی نفتکش Vortexa که در گزارش‌های رویترز مورد استناد قرار گرفته است، صادرات نفت خام و میعانات گازی خلیج فارس در ماه اکتبر به حدود ۱۴ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که معادل حدود ۸۶ درصد سطح پیش از جنگ ارزیابی می‌شود.

افزایش تدریجی جریان صادرات نفت منطقه می‌تواند نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه را کاهش دهد و در صورت تداوم، فشار بیشتری بر قیمت‌های جهانی وارد کند.

با وجود این، بازگشت صادرات نفت خام به سطح پیشین به معنای رفع کامل اختلالات در بازار انرژی نیست؛ زیرا صادرات فرآورده‌های نفتی و فعالیت برخی زیرساخت‌های منطقه همچنان ممکن است با محدودیت مواجه باشند.

مازاد عرضه جهانی؛ عامل بنیادی فشار بر قیمت نفت

در کنار تحولات ژئوپلیتیکی، وضعیت عرضه و تقاضای جهانی نیز از عوامل مهم کاهش قیمت نفت محسوب می‌شود.

برآوردهای منتشرشده از سوی مؤسسه مالی JPMorgan نشان می‌دهد بازار جهانی نفت در ماه‌های اخیر با مازاد عرضه مواجه بوده است.

بر اساس این برآوردها، میزان مازاد عرضه نفت در سپتامبر حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه در روز و در اکتبر حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز بوده است.

افزایش تولید در برخی مناطق جهان، بهبود صادرات خاورمیانه و رشد عرضه از سوی تولیدکنندگان خارج از این منطقه، در کنار ضعف نسبی تقاضا، از عوامل اصلی شکل‌گیری این وضعیت به شمار می‌روند.

تداوم مازاد عرضه می‌تواند به افزایش ذخایر نفتی منجر شود و قدرت چانه‌زنی خریداران را در بازار افزایش دهد. در چنین شرایطی، فروشندگان برای حفظ سهم بازار خود ممکن است ناچار به ارائه قیمت‌های رقابتی‌تر شوند.

نگرانی از کاهش رشد اقتصادی و تضعیف تقاضای انرژی

چشم‌انداز رشد اقتصاد جهانی نیز یکی دیگر از متغیرهای اثرگذار بر بازار نفت است. کاهش سرعت رشد اقتصادی در برخی اقتصادهای بزرگ، نگرانی از افت فعالیت‌های صنعتی و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان می‌تواند بر میزان مصرف انرژی و فرآورده‌های نفتی تأثیر بگذارد.

در این میان، وضعیت اقتصادی چین و سایر اقتصادهای آسیایی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این کشورها سهم قابل‌توجهی از تقاضای جهانی نفت را به خود اختصاص می‌دهند.

در صورتی که رشد اقتصادی و فعالیت صنعتی این کشورها کمتر از انتظارات باشد، احتمال کاهش تقاضای نفت و تشدید فشار نزولی بر قیمت‌ها افزایش خواهد یافت.

تداوم ریسک‌های امنیتی در تنگه هرمز

با وجود کاهش قیمت نفت، خطرات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه همچنان به قوت خود باقی است و تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین منابع نگرانی معامله‌گران محسوب می‌شود.

این آبراه راهبردی از مسیرهای اصلی انتقال نفت و فرآورده‌های انرژی در جهان است و هرگونه اختلال در تردد نفتکش‌ها می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار جهانی انرژی داشته باشد.

گزارش‌های مربوط به حملات دریایی و تهدیدهای امنیتی در منطقه، همچنین تحولات مرتبط با زیرساخت‌های انرژی، نشان می‌دهد که کاهش تنش میان آمریکا و ایران لزوماً به معنای بازگشت کامل ثبات به بازار نفت نیست.

از این رو، معامله‌گران همچنان تحولات امنیتی تنگه هرمز، وضعیت صادرات نفت کشورهای منطقه و احتمال گسترش یا توقف درگیری‌ها را به‌دقت دنبال می‌کنند.

سیاست اوپک‌پلاس و چشم‌انداز عرضه

سیاست تولید کشورهای عضو اوپک‌پلاس نیز در ارزیابی آینده قیمت نفت اهمیت دارد. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، هفت عضو اصلی این ائتلاف در نشست اول نوامبر تصمیم گرفتند سطح الزامات تولید ماه دسامبر را بدون تغییر و در سطح سپتامبر حفظ کنند.

اگرچه این تصمیم به معنای افزایش ناگهانی تولید نفت از سوی اوپک‌پلاس نیست، اما در شرایطی که بازار با احتمال افزایش عرضه از سایر منابع مواجه است، حفظ سطح تولید می‌تواند برای جلوگیری از تشدید مازاد عرضه کافی نباشد.

از این رو، تصمیم‌های آتی اوپک‌پلاس درباره سطح تولید و میزان پایبندی اعضا به سهمیه‌ها می‌تواند بر روند قیمت‌ها تأثیرگذار باشد.

سه سناریو پیش روی بازار جهانی نفت

بررسی شرایط فعلی نشان می‌دهد مسیر آینده قیمت نفت بیش از هر چیز به سه متغیر اصلی وابسته است:

نخست؛ دستیابی به توافق سیاسی میان آمریکا و ایران: در صورت پیشرفت مذاکرات و کاهش پایدار تنش‌ها، احتمال بهبود جریان صادرات نفت خاورمیانه افزایش می‌یابد و بازار ممکن است با فشار نزولی بیشتری مواجه شود.

دوم؛ تداوم وضعیت فعلی و مذاکرات بدون نتیجه قطعی: در این سناریو، بازار احتمالاً با نوسانات شدید همراه خواهد بود؛ زیرا هر خبر سیاسی و امنیتی می‌تواند انتظارات معامله‌گران را تغییر دهد.

سوم؛ شکست مذاکرات و تشدید درگیری‌ها: در صورت بازگشت تنش‌های نظامی و گسترش اختلال در صادرات نفت منطقه، احتمال افزایش مجدد قیمت‌ها و بازگشت صرف ریسک ژئوپلیتیکی به بازار وجود خواهد داشت.

در همین حال، برخی مؤسسات مالی بین‌المللی همچنان نسبت به احتمال افزایش قیمت نفت در ماه‌های آینده هشدار می‌دهند. برای نمونه، گزارش‌های منتشرشده از پیش‌بینی‌های Goldman Sachs حاکی از افزایش برآورد قیمت نفت برنت در دسامبر و احتمال جهش بیشتر قیمت‌ها در صورت تشدید اختلالات عرضه در منطقه خلیج فارس است.

ادامه روند نزولی قیمت نفت وابسته به اوضاع تنگه هرمز است

مجموع تحولات بازار نشان می‌دهد افت قیمت جهانی نفت در معاملات اخیر حاصل هم‌زمانی دو عامل اصلی بوده است: کاهش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و افزایش نگرانی‌ها از مازاد عرضه در بازار جهانی.

در واقع، کاهش احتمال تشدید درگیری میان آمریکا و ایران موجب تعدیل بخشی از قیمت‌های ناشی از نگرانی‌های امنیتی شده و هم‌زمان، بهبود نسبی صادرات نفت خاورمیانه و تداوم عرضه بالا در سایر مناطق، فشار بنیادی بیشتری بر قیمت‌ها وارد کرده است.

با این حال، تداوم این روند نزولی به میزان پیشرفت مذاکرات سیاسی، وضعیت امنیت تنگه هرمز، روند تغییر ذخایر نفتی و سیاست تولیدکنندگان بزرگ نفت وابسته خواهد بود.

بر این اساس، هرچند چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار در صورت تداوم کاهش تنش‌ها می‌تواند نزولی باشد، اما استمرار ریسک‌های امنیتی در خاورمیانه همچنان احتمال نوسانات شدید و بازگشت قیمت نفت به سطوح بالاتر را منتفی نمی‌کند.

انتهای پیام/